Bebeklerin gelişim evresinde diş çıkarmaya başlaması aileler için heyecan verici olduğu kadar zorlu bir süreçtir. Bu dönemde bebek diş çıkarma dönemine dair ebeveynlerin güçlendirici güvenilir bilgilere ihtiyaç duyması olağandır. Buna yönelik olarak, sadece doğru bilgilerle doğru adımları zamanında uygulamak çok önemlidir. Dişlerin hangi sıralamayla ortaya çıktığı, bebek diş çıkarma belirtileri, hangi önlemlerin alınması gerektiği, zaman aralıkları gibi önemli konular hakkında araştırmalar yapıyor olabilirsiniz. Bu açıdan ‘’Bebek diş çıkarma ne iyi gelir”, “bebek diş çıkarma ağrısına ne iyi gelir” gibi konuları ele alıyor, günlük yaşamda kolay uygulanabilen adımlar hakkında sizleri bilgilendiriyoruz.
Bebek Diş Çıkarma Nasıl Olur?
Bebek ilk diş çıkarma zamanı her çocukta farklılık gösterebilir. Ancak bebeklerin birçoğunda yaklaşık dönemlerde ortak belirtiler gözlemlenir. Bazı bebeklerde alt ön dişler beklenenden daha erken bir zamanda gelirken bazı bebeklerde ise daha geç ortaya çıkar. Daha önce de bahsedildiği üzere, bebek diş çıkarma dönemleri genetik faktörlere göre değişir. Ancak önemli olan bebeğin gelişiminin normal seyretmesi, beslenme ve uyku düzeninin etkilenmemesidir. Buna yönelik hekimin bebeğin genel gelişimini düzenli olarak değerlendirmesi en güvenilir yoldur.
Diş çıkarma dönemi çoğu zaman dalgalı bir süreçtir. Bebeğinizin günlük alışkanlıkları bir gün normal iken ertesi gün daha sık uyanmalar, huzursuzluk, ellerini ısırma isteği gibi belirtileri fark edebilirsiniz. Bu iniş çıkışlar olağandır ve normal karşılanmalıdır. Ebeveyn olarak bebeğin yanında olduğunu ona ten teması ile hissettirmek, yumuşak dokulu diş kaşıyıcı oyuncaklardan faydalanmak, bebeğin süreci daha rahat atlatmasına yardımcı olabilir. Bunun yanı sıra diş çıkarma bebek ve ebeveyn için yorucu hissettirse de sürecin geçici olduğunu bilmeniz sizi iyi hissettirir.
Bebek Diş Çıkarma Tablosu
Aileler çoğu zaman takip edebilecekleri bir bilgiye gereksinim duyabilir. Bu noktada bebek diş çıkarma tablosu bebek diş çıkarma için yol gösterici olur. Tabloyu bebeğinizin tüm dişleri çıkana kadar kılavuz gibi görebilirsiniz. Tabloda paylaşılan ay aralıkları dünya çapında kabul görmüş genel gözlemlere dayalıdır. Ancak her bebek için aynı sonucu göstermez. Tabloda yer alan bebek diş çıkarma ayları ve bu aylarda bebek diş çıkarma sırası genel olarak şöyledir:
6–10 ay: İlk çıkan dişler olarak bilinir, alt ön kesici dişler patlar.
8–12 ay: Üst ön kesiciler de görünmeye başlar.
9–13 ay: Üst yan kesici dişler çıkar.
10–16 ay: Alt yan kesiciler çıkar ve ön grup genellikle tamamlanır.
13–19 ay: Üst birinci azı dişleri patlar.
14–18 ay: Alt birinci azı dişleri çıkar.
16–22 ay: Üst köpek dişleri çıkmaya başlar.
17–23 ay: Alt köpek dişleri çıkar.
23–31 ay: Alt ikinci azı dişleri görünür.
25–33 ay: Üst ikinci azı dişleri çıkar ve genellikle 20 süt dişinin dizilimi tamamlanmış olur.
Bebek Diş Çıkarma Belirtileri Nelerdir?
Daha önce de değinildiği üzere, her bebekte ortaya çıkan belirtiler, belirtilerin şiddeti birbirinden farklı olur. Ancak ortak belirtiler de bulunur. En yaygın olarak görülen fiziksel belirtiler arasında salya artışı, diş etinde gözle görülür şişlik, kızarma, çiğneme isteği görülür. Salya artışına bağlı olarak ağız kenarları ve çenede kızarıklık görülebilir. Bebeğiniz eline aldığı her şeyi ağzına götürme eğilimini gösterir. Bunun yanı sıra aileyi en çok yoran durum da özellikle uyku dengesinde görülen bozukluktur.
Diş çıkarma belirtileri kişiye göre bazen hafiftir, bazen daha şiddetli olarak seyredebilir. Bebeğinizin gün içinde sürekli kulak memesini çekmesi, yanağını ovuşturması ya da dudaklarını dişetine bastırıp mırıldanması, diş eti ağrılarının belirgin işaretlerinden sayılabilir. Bazı bebekler kaşınan diş etini rahatlatmak için eline aldığı eşya ya da oyuncakların pürüzlü kısımlarını ısırmak ister. Emziren annelerin en korktuğu durum da emzirme esnasında beklenmedik ısırmalar olur. Diş etinde mor rengine benzer küçük çaplı apse ortaya çıkabilir. Diş çıkmaya zorlandığı için oluşan apse, diş patladıktan sonra genellikle kendiliğinden kaybolur.
Salyaya bağlı kızarıklık oluşmaması için belli aralıklarla koruyucu krem sürmek, gün içinde önlüğü sık değiştirmek ve cildi nazikçe kurutmak alınabilecek önlemlerdir. Aynı zamanda bazı bebekler yeni kokulara ve dokulara karşı hassasiyet gösterebilir. Daha önce severek tükettiği bir gıdayı reddetme davranışı gösterebilir. Ek gıdaya geçiş dönemine denk geldiği düşünüldüğünde püreler, yoğurt ya da yumuşak dokulu gıdalarla beslenmesini sağlamak mümkündür. Bu davranışlar her gün inişli çıkışlı seviyelerde kendini gösterebilir.
Bebek diş çıkarma belirtiler arasında seyrek de olsa yüksek ateş, kusma, ciltte döküntü, beslenme ya da sıvı alımında azalma gibi bulgular görülebilir. Bunlar, salgın hastalıklara benzerlik gösteren bulgular olduğu için endişe duyabilirsiniz. Huzursuzluk, kısa süreli uyku bölünmeleri, salya artışı, diş kaşıntısı ya da hafif ateş genellikle diş gelişimi sürecine bağlıdır. Ancak solunum yolunda daralma, burun akıntısı, kusma, yüksek ateş gibi daha ağır seyreden bulgular varsa hekim değerlendirmesi önerilir.
Bebek Diş Çıkarma Zamanları
Bebek diş çıkarma zamanları farklı değişkenlere dayalı olarak seyreder. Bu değişkenler genellikle genetik özellikler, büyüme hızı, planlanmış erken doğum haftası, D vitamini düzeyi gibi farklı etkenlere bağlı olur. Dolayısıyla bilinen tablo üzerinden hesap yapmak yerine bebeğin öyküsüne göre geniş açıdan değerlendirme yapılmalıdır. Hekim muayenesinde, gelişim aşamasındaki bu değişkenlerin hepsi kayıt altında tutulur. Ağız içi muayenesinde diş etinin durumu incelenir. Bununla birlikte ebeveyn tarafında gözlemlenebilecek doğal belirtiler arasında da huzursuzluk, diş kaşıntısı gibi daha önce de söz konusu olan spesifik belirtiler sayılabilir. Bununla birlikte zamanlama yalnızca ağız içi bulguları üzerinden değil bebeğin genel sağlığı ile birlikte değerlendirmeye alınır. Uzun süren öksürük, ishal, burun akıntısı gibi farklı bulguları diş çıkarma sürecinden ayırt edilmesi gerekir.
Bebek diş çıkarma zamanı sürecinde diş dizilimi sırası yakından takip edilmelidir. Diş sürme zamanında büyük sapmalar olduğunda bebeğin ağız içi yapısı ve çene darlığı gibi faktörler de incelenir. Prematüre bebeklerde diş çıkarma zamanları normal zamanda doğan bebeğe kıyasla daha farklı olabilir. Örnek olarak prematüre bir bebekte diş çıkarma süreci gecikebilir ancak bu belli zamana kadar normal olarak kabul edilebilir. Bunların dışında ilk dişin 6–10 ay aralığında görünmesi klinik tabloda sıklıkla rastlanır. Ancak 1 yaş sonrası halen diş çıkarma belirtileri yoksa çocuk diş hekimine başvurmak doğru olur.
Diş çıkarma sürecinde bebek belli aralıklarla huzursuz olabilir. Bu zorlu süreci daha konforlu hale getirmek için bebeğe düzenli olarak diş eti masajı yapabilir, eğlenceli, figürlü diş kaşıyıcı seçeneklerinden silikon parmak kaşıyıcılardan da faydalanabilirsiniz. Ayrıca düzenli olarak ağız içi temizliği, diş çıkarırken olası enfeksiyonu engellemek için faydalı olur. Bebeğinizin diş çıkarma dönemine dair tüm gelişmeleri küçük notlarla takip edebilir, rutin hekim kontrolünde bu bilgiler eşliğinde gerekli takibi yaptırabilirsiniz. Söz konusu öneriler zamanlamayı hızlandırmaz ancak sürecin daha kontrollü, rahat geçmesi için dikkate alınması önerilir.