Bebeklerde Sarılık Belirtileri? Yenidoğan Sarılığı Nedir?

Bebeklerde sarılık nedir, belirtileri ve tedavi yöntemleri nelerdir gibi sorular ebeveynlerin sıkça sordukları sorular arasındadır. Çünkü sarılık, hem yaygın görülmesi hem de gözle fark edilebilmesi sebebiyle anne-babaların endişelenmesine neden olur. Ancak çoğu durumda zamanında fark edildiğinde ve doktor kontrolünde ilerlediğinde tedavi edilebilir bir durumdur.

Yenidoğan bebekler henüz daha çok küçük oldukları için karaciğerleri kandaki kırmızı kan hücrelerinin parçalanması sonucu açığa çıkan bilirubin adlı maddeyi yeteri kadar filtreleme sisteminden geçiremeyebilir. Bu gibi durumlarda bilirubinin kanda fazla birikmesi sonucu “yenidoğan sarılığı” denilen klinik belirtiler ortaya çıkar.

Sebep karaciğer kaynaklı olmakla birlikte enfeksiyon, anne ile kan uyuşmazlığı ya da bazı enzimlerin eksikliği sebebiyle de olabilir. Özellikle kan uyuşmazlığı durumlarında bebeğin vücudunda bilirubin daha hızlı birikerek daha erken ve ağır sarılık tablosuna neden olabilir.

Bu nedenle süreç mutlaka doktor kontrolünde yönetilmelidir. Çünkü bazı sarılık türleri kısa sürede kendiliğinden geçse de, bazıları ileri düzeyde tedavi gerektirebilir. Gözle takip edilen basit bir renk değişiminin ötesinde, kandaki bilirubin değerinin ölçülmesi doğru teşhis için oldukça önemlidir.

Bebeklerde Sarılık Belirtileri Nelerdir?

Bilirubin adlı maddenin kandan yeterli ölçüde temizlenebilmesi için bebeğin karaciğerinin belirli bir çalışma kapasitesine ulaşmış olması gerekir. Karaciğer, yeterli çalışma seviyesine ulaşana kadar geçen sürede kanda biriken bilirubin, ciltte sararma ve gözlerin beyaz kısımlarında sararma olarak kendini göstermeye başlar.

Bebeklerde sarılık, doğumdan sonraki ilk hafta kendini belli etmeye başlar. Bazı bebeklerde sadece yüz bölgesinde görülürken, bazılarında vücuda doğru yayılabilir. Ciltteki sarı tonunun şiddeti, kandaki bilirubin seviyesinin yüksekliği hakkında fikir verse de tek başına yeterli değildir.

Ebeveynler, bebeklerini bu dönemde yenidoğan sarılığı olma ihtimaline karşı dikkatle gözlemlemelidir. Özellikle bebekte aşırı uyku hali, emme güçlüğü, huzursuzluk veya kilo kaybı da varsa bu belirtiler doktor muayenesi gerektirir. Çünkü tedavi edilmediği takdirde yüksek bilirubin değerleri nadiren de olsa sinir sistemine zarar verebilir.

Bebeklerde Sarılık Nasıl Geçer?

Doktor kontrolünün ardından bebeğe sarılık teşhisi konulduğunda vakit kaybetmeden tedaviye başlanır. Sarılığın şiddetine göre uygulanabilecek fototerapiden kan transfüzyonuna kadar çeşitli yöntemler mevcuttur.

Bebeğin kaç günlük olduğu ve kanda biriken bilirubin seviyesine göre tedavi şekli değişmekle birlikte en çok uygulanan yöntem fototerapidir. Bu yöntemde kullanılan özel dalga boyuna sahip ışık sayesinde bilirubin suda eriyebilir hale gelir. Böylece bebek fazla bilirubini böbrekten süzüp idrar yoluyla vücudundan uzaklaştırabilir. Tedavi genellikle birkaç gün sürebilir ve bu süreçte bebek yakından izlenir.

Sarılığın şiddetine göre ilaç kullanılması gereken durumlar yaşanabilir. Bu tedavide bilirubin üretimini yavaşlatmaya ve mevcut bilirubinin vücuttan atılımını hızlandırmaya yardımcı olan ilaç türleri tercih edilir. Ancak ilaç tedavisi her bebek için gerekli olmayabilir, bu yüzden mutlaka uzman yönlendirmesiyle uygulanmalıdır.

Birikmiş bilirubin miktarının oldukça yüksek olduğu ve diğer tedavilere yanıt alınamadığı durumlarda nadir de olsa bebeklerde kan değişimi yapmak gerekebilir. Bebekten bir yandan kan alınırken diğer yandan yeni kan verilir. Bu sayede fazla bilirubin ve anneden gelen antikorlar kandan uzaklaştırılmış olur.

Yenidoğan sarılığı tedavisi sürerken annelerin mutlaka bebeklerine anne sütü ile destek sağlamaları da gerekir. Anne sütü her zaman olduğu gibi bu dönemde de bebeklerin bağışıklığının hastalıklara karşı daha dirençli olması için büyük önem taşır. Ayrıca sık emzirme, bebeğin bağırsak hareketlerini artırarak bilirubinin vücuttan daha hızlı atılmasına yardımcı olur.

Doktorların uyguladığı tedavilerin yanında anne sütünün de desteği ile bebekler bir iki hafta içerisinde tüm belirtilerden uzaklaşmaya başlar. Ebeveynler belirtileri ne kadar erken fark ederse tedavi süreci de o kadar kolay ilerler. Erken teşhis ve doğru tedavi ile sarılık, bebekler için kalıcı bir problem olmadan çözülebilir.